bestetotnutoe.nl – Bier drinken met een missie – Drink het beste bier

Arnoud: Uit de oude doos: een Piraat. Heel erg lang geleden voor het laatst gedronken. Maar dat is niet terecht! Piraat is gewoon een erg lekkere tripel en zeker het vaker drinken waard!

Hayo: Een St Bernardus Abt 12. Tsja, ik vind een Rochefort 10 tóch lekkerder.

Arnoud: Een La Chouffe double houblon ipa. Oftewel, een india pale ale uit België. Wat mij betreft geen echte ipa. Wel lekker gehopt, maar meer ook niet.

Hayo: Saranac Imperial IPA High Peak Series. Een flinke mondvol en ook nog eens een erg lekker biertje. Een stevige IPA die dit keer eens niet bol staat van de citrus. Lekker bitter en ook lekker fruitig, volgens mij proef ik lychees. Lekker.

Arnoud: In de kroeg: Flying Dog Classic pale ale. Echt een bier waar niks mis mee is. Inderdaad een klassieker. Hooguit kun je zeggen dat hij niet erg bijzonder is. Maar ja, dat weet je van tevoren als er ‘classic’ op staat.

Hayo: Dronk nog maar een keer de Monks Stout van Dupont. Lekker veel smaak en toch niet enorm veel alcohol. We roepen het wel vaker, waarom moet alles zo zwaar? Deze stout bewijst dat het niet nodig is.

Arnoud: Nog steeds in de kroeg: Flying Dog snake ipa. Eigenlijk ook gewoon een klassieker, want dit is echt een typische ipa. Geen explosie van alcohol en citrus, maar gewoon bitter van de hop.

Misschien dacht je er vanaf te zijn. Mout, water, hop en gist, meer heb je niet nodig voor bier. Klopt, maar gelukkig (of helaas, hangt van je smaak af) worden er nog een hoop andere ingrediënten gebruikt. Je hebt de bekende, zoals kersen, maar ook minder bekende zoals chocola of pizza. Vooral in Amerika gaan ze wel eens los, maar ook Belgen doen graag een greep in de voorraadkast. We laten een paar goede en minder goede ingrediënten de revue passeren.

Goed:

Koriander. Veel brouwers gebruiken Koriander in hun witbier. En dat is lekker, het geeft het bier een beetje een citrusachtig smaakje. En het heeft in de verte wel iets weg van munt. Leuk om te weten: ook Rochefort schijnt een beetje koriander toe te voegen aan hun bieren. En als Rochefort het gebruikt is het altijd goed. Wil je het echt goed proeven bestel dan een witbier. Hoegaarden is een goed voorbeeld.

Sinaasappelschil. Ook weer in veel witbieren. Maar ook in veel tripels worden gedroogde sinaasappelschillen gebruikt. Qua smaak heeft het vooral iets weg van, wat zullen we zeggen…… sinaasappel? Het geeft ook wat extra bitterheid aan het bier. In een Westmalle Tripel proef je de sinaasappel.

Kersen. Of, zoals onze vriendelijke zuiderburen zeggen, krieken. Veel gebruikt in lambikbieren. We zijn er geen fan van, maar gezien het feit dat hele volksstammen dit spul drinken, zal het wel goed zijn. En, brouwers die zo vasthouden aan tradities zoals Lambikbrouwers, hebben bij ons altijd een streepje voor. Voorbeelden? Noem ze maar op: Lindemans, Mort Subite en nog meer van dat soort merken.

Niet goed:

Chocola. Er zijn wat brouwers geweest die het nodig vonden om chocola in hun bier te doen. Laten we even heel duidelijk zijn: Chocola hoort naast een mooie Stout, op een geinig schaaltje. Chocola hoor niet in bier. Zo, klaar uit. Floris Chocolat is dan ook een biertje wat je absoluut moet laten staan. Niet meenemen, sterker nog, gewoon wegpleuren.

Knoflook. Hmm, wat zullen we hier eens over zeggen? Handig om vampieren weg te houden? Goed om te drinken zodat je je schoonmoeder niet hoeft te kussen? Laten we maar zeggen dat knoflook beter past in je pastasaus dan in je bier. De Engelse brouwerij Yates maakt een bier voor een knoflookboerderij.

Pizza: Sorry? Pizza? Jawel pizzabier. Ook hier hetzelfde verhaal als bij de chocola. Pizza moet je eten met een biertje, niet in een biertje. Alhoewel de creativiteit van de brouwers me dan wel weer doen lachen. En waar kun je dit drinken? Uiteraard alleen in Amerika, bij Mama Mia Pizza beer.

Natuurlijk zijn er nog tientallen andere ingrediënten in bier die lekker of juist niet zo lekker zijn. Wij blijven over het algemeen weg van bieren met rare ingrediënten. Zijn er bieren die we echt moeten proberen? Laat het ons weten, wij gaan wel proeven. Lekker of niet lekker dat maakt ons niet uit. We zijn immers altijd op zoek naar het beste bier ter wereld.

Ah, eindelijk. We gaan eens kijken naar gist. Het magische en mythische ingrediënt. Gist betekent zoveel voor de smaak van bier, dat het soms wel het belangrijkste ingrediënt lijkt. Is dat wel zo? Welnee. Gist is een ingrediënt net zoals alle andere. Het is wel belangrijk, maar zeker niet het enige.

Gist is eigenlijk geen ingrediënt, het is namelijk een beestje. Slechts een eencellig organisme, maar toch een beestje. Eigenlijk is het gewoon een schimmel, maar als iedereen dat hardop zegt, drinkt er niemand meer bier. En zoals voor alle huisdieren moet je ook goed voor je gist zorgen. Grote brouwerijen hebben hun eigen gist. Daar zit een hele batterij aan laboratorium-nerds de hele dag voor te zorgen. Want gist nodigt graag zijn andere gistvriendjes uit en dat is niet altijd goed. Gist moet puur blijven. Zodra gist in contact komt met de buitenlucht muteert het onherroepelijk. De smaak van het bier dat zo vergist is dan anders.

Vroeger hadden ze geen laboratoria en wisten ze eigenlijk ook niet wat gist was. Na het brouwen zette de brouwer de ramen open en wachtte tot zijn bier vergistte. Wist hij veel dat er wilde gist binnendreef en al het werk deed. Dat was voor hem natuurlijk elke keer weer een gok. Maar niet altijd. We hebben het in de vorige stukjes gehad over bier dat op een specifieke plek werd gebrouwen omdat daar het water zo goed was. Hetzelfde gold ook voor gist. Lambiek en Gueuze gebruikt nog steeds wilde gist. En de echte gueuze wordt alleen gebrouwen in een klein gebied in de buurt van Brussel, Pajottenland of ook wel de Zennevallei. Daar is de juiste gist in de lucht aanwezig. Het is trouwens erg grappig om te zien. Waar andere brouwers panisch bezig zijn om hun gistomgeving volledig vrij te houden van invloeden van buitenaf zetten de geuze brouwers gewoon het raam open. Er zijn zelfs Gueuze brouwers die nooit schoonmaken, want dat beïnvloedt de smaak.

Voordat we verder gaan even een kort gistoverzicht. Er zijn ongeveer duizend soorten gist. Er is bakkersgist, wijngist en biergist. Biergist is weer onderverdeeld in vele verschillende soorten. Al die soorten hebben hun eigen karakteristiek, daar zo meer over. Wat wel belangrijk is om te weten, is de onderverdeling in bovengist en ondergist. Bovengistend bier is bier gebrouwen met Saccharomyces Cerevesia. Die gist blijft tijdens de vergisting bovenop het bier drijven, daarom heet het ook bovengist. Zo moeilijk is het allemaal niet. Deze gist zorgt over het algemeen voor wat meer smaak en vergist wat sneller en op hogere temperaturen. De meeste ambachtelijke bieren worden gebrouwen met deze gist.
Ondergistend bier is bier gebrouwen met  Saccharomyces carlsbergensis. Deze gist doet het het beste tussen de vier en twaalf graden, lekker koud dus. Ze drijft niet bovenop maar ligt op de bodem tijdens het gisten. In tegenstelling tot de bovengistende bieren is ondergegist bier wat cleaner van smaak. Alle pilsners worden gebrouwen met ondergistend gist.

Oké, gist doet heel veel dingen, maar voor bier zijn er drie echt belangrijk. Als eerste: hij produceert alcohol. Hij zet de suikers uit de mout om in alcohol. Dat is fijn, want dat vinden we lekker. Maar aan elk mooi verhaal zit een keerzijde. Gist is namelijk levensmoe. De gistcellen gaan dood van alcohol. Ze produceren alcohol en zodra de alcohol te veel wordt, sterven ze een moedige en mooie dood.

Naast het produceren van alcohol doet de gist nog iets. Ze produceert esters. Esters zijn smaak- en geurcomponenten. Open een keer een Rochefort 10 en de fruitigheid bedwelmt je onderhand. Die geur en smaak komt van de gist. Elke gist produceert weer eigen esters. Dat verklaart wel waarom al die brouwers zo beschermend zijn als het om hun gist gaat. Als iemand anders het gebruikt, ben je een deel van je geheim kwijt. En als het besmet raakt, kun je niet meer je eigen bier brouwen. Een ondergistend gist zorgt voor wat minder esters. Daarom zijn de meeste pilsen weinig fruitig.

Het derde product van de gist is koolzuur. Juist, de bubbels in je glas. Veel grote commerciële brouwers brengen kunstmatig koolzuur in als het bier is uitgegist. De echte brouwers voegen vlak voor het bottelen nog wat suiker toe, waardoor de laatste overgebleven gistcellen nog eens wat levensspasme geven en voor wat koolzuur zorgen. Die drab onderin je flesje is dus niet zomaar drab. Dat zijn die moedige gistcellen die hun leven hebben gegeven voor jouw plezier. Een beetje respect graag.

Laten we dan meteen ook maar een eind maken aan dat rare fabeltje dat je ziek wordt van het bezinksel onderin de fles. Dat is niet waar. Dat zijn gistcellen en die zijn goed voor je. Gist bevat namelijk erg veel vitamine B. En vitamine B helpt bij het afbreken van alchohol in je bloed. Niet uitschenken wel gewoon opdrinken. Dat is goed voor je!

Alle belangrijke onderdelen van het bier hebben we nu wel gehad. Maar jullie hebben nog een paar dingen te goed. Volgende keer kijken we naar de meest gebruikte bijzondere ingrediënten in het bier. Koriander in je bier? Jazeker, en soms is het nog lekker ook.

Lees ook:
Wat is? Water
Wat is? Hop
Wat is? Mout

Stel: je bent Australiër. Als er geen overstromingen en geen cyclonen zijn, heb je maar verdomd weinig te doen. En dus ga je maar de Outback in. En wat doe je daar, in de verzengende hitte? Bierdrinken natuurlijk. En een kampvuur maken. En hoe steek je dat aan? Met je bierblikje!

Hayo: Een weekje met voor mij nieuwe bieren. Een Struise Rosse van de legendarische Struise brouwers. Een mooi rood bier uit 2008. Niet te zwaar met 6% en vol van smaak. Beetje zurig, beetje hoppig en erg goed gebrouwen. Niet helemaal mijn soort bier, maar erg mooi gemaakt.

Arnoud: Nog een mooie van de Struise Brouwers, Struise Witte. Een gok want ik hou helemaal niet van witbier. Maar deze pakte goed uit: aangenaam zuur en droog. Die zie ik mezelf nog wel eens drinken op een zonnig terras.

Hayo: Monks Stout van Dupont. Dupont kennen we van één van onze favoriete bierstijlen:  de Saison. Maar kennelijk maken ze ook een stout. En wat voor een! Heerlijk. Niet te heftig, lekker zacht en met veel smaak. Brouwden maar meer brouwers bieren met smaak die niet meteen ontzettend zwaar zijn.

Arnoud: Texelse Stormbok. Niet echt een bokbier, maar wel een winterbier. Donker, zoet en zwaar. Lekker als je er zin in hebt.

Hayo: Als laatste een Troubadour Magma. Volgens het etiket een Belgische IPA. Dat kwam mij nogal bekend voor, de legendarische Raging Bitch noemt zich een Belgian Style IPA. En verdomd, dat proef je. Veel overeenkomsten tussen de Troubadour en de Raging Bitch. En daar zit meteen het grote probleem. Waarom zou je iets drinken wat op een Raging Bitch lijkt terwijl je ook gewoon een Raging Bitch kunt drinken?

Arnoud: Ook Texelse heeft een witbier, de Skuumkoppe. Daar zit niet erg veel smaak aan en hij is dan ook niet vies. Maar ook niet erg lekker, zeker niet als je een Struise Witte kent. Meer smaak aan dit bier graag!

Oh oh oh. Wat zijn we toch jaloers op de Belgen. Beter eten, meer bier, drie mooie talen, vijf trappistenkloosters. En TV-programma’s die over bier gaan. En dan hebben ze er ook nog fatsoenlijke kranten. Onze kranten schrijven over wijn en mode, Belgische kranten gaan over bier en auto’s. Het is duidelijk, we zijn 100 kilometer te noordelijk geboren. Gisteren in De Standaard: waarom pils naar karton smaakt.

Niet alle pils smaakt naar karton, slechts één op de drie flesjes. Met fusten en blikjes is niks aan de hand. Waarom niet? Omdat daar geen licht bij kan komen. Flesjes zijn dan wel gemaakt van donker glas, maar door warmte en te lange opslag kruipt de kartonsmaak onherroepelijk je flesje binnen. Gewoon pure veroudering. Laat een glas bier een kwartier in de zon staan en je proeft karton. Dat zegt tenminste Freddy Delvaux, bierprofessor te Leuven. Bierprofessor, ja. Nog iets dat we niet hebben!

Wat is nou de oplossing? Wij zouden zeggen: drink geen pils en ga over op echt bier. Maar daar denkt de hooggeleerde Leuvense bierdrinker anders over. Hij stelt een productiedatum op ieder flesje pils voor. Als je pilsje ouder is dan drie maanden, kun je het beter laten staan. Bier in een kleurloos glas hoef je al helemaal niet te proberen, want dat is sowieso verrot.

We zijn het helemaal eens met Freddy Delvaux. Echte brouwerijen zetten al een datum op hun bier en eigenlijk zou iedereen dat moeten doen. Alweer een goed idee uit België. Laat ze maar lekker aanrommelen met die kabinetsformatie, ze weten in ieder geval wat echt belangrijk is.